Twee dagen arbeidszaken

16 en 17 april 2012 - Hotel Heerlickheijd van Ermelo

 

Het College voor Arbeidszaken van de VNG (CvA) organiseert een tweedaags congres over de actuele thema’s op het gebied van arbeidszaken, met veel aandacht voor wetgeving, beleid en uitvoering. Het congres biedt u twee dagen vol kennissessies en workshops, verzorgd door deskundige sprekers in hun vakgebied en afgestemd op de gemeentelijke praktijk.

Onder de titel ‘Gevonden, de ambtenaar van de toekomst!’ is de openingsochtend geheel gewijd aan de bestaande plannen rond normalisering van de ambtelijke rechtspositie. Tegen de achtergrond van de actualiteit opent mr. Loe Sprengers met een betoog dat de normalisatie van de rechtspositie van ambtenaren een ‘logische keuze’ is. Vanuit zijn eigen invalshoek plaatst mr. Pieter Joost Schaap kritische kanttekeningen bij het normalisatiestreven, aan de hand van denkbeeldige voor- en nadelen van de afschaffing van de ambtenarenstatus.  Onder leiding van journaliste Esther van Rijswijk gaan de sprekers aansluitend met elkaar en met de zaal in discussie.

Tijdens het vervolg van het congres komt een breed scala aan onderwerpen aan bod, waaronder de Cao van de toekomst, actuele jurisprudentie, het nieuwe werken en pensioen.

Het CvA nodigt met name bestuurders, gemeentesecretarissen en (beleids)medewerkers P&O/HR van harte uit voor deze ‘Twee dagen arbeidszaken’.

 

16 april 2012
09.45 – 10.30 uur Ontvangst, registratie en bezoek aan het CvA-café
10.30 – 10.45 uur Opening door J.T. (Jantine) Kriens, voorzitter CvA
10.45 – 12.00 uur

Gevonden: de ambtenaar van de toekomst!
Plenair programma onder leiding van journaliste Esther van Rijswijk, met medewerking van

  • mr. L.C.J. (Loe) Sprengers
  • mr. P.J. (Pieter Joost) Schaap
12.00 – 13.00 uur Lunchpauze en bezoek aan het CvA-café
13.00 – 14.30 uur Deelsessies ronde 1
14.30 – 15.00 uur Pauze
15.00 – 16.30 uur Deelsessies ronde 2
17.30 uur Inchecken in het hotel (optioneel)
18.30 uur Aanvang van het diner (optioneel)

17 april 2012
09.00 – 10.30 uur Ontvangst, registratie en bezoek aan het CvA-café
10.30 – 12.00 uur Deelsessies ronde 1
12.00 – 13.00 uur Lunch en bezoek aan het CvA-café
13.00 – 14.30 uur Deelsessies ronde 2
14.30 – 15.00 uur Pauze
15.00 – 16.30 uur Deelsessies ronde 3
16.30 uur Borrel
17.30 uur Verwacht eind van het congres


U kunt voor iedere deelsessieronde een keuze maken uit diverse onderwerpen. Informatie over sprekers en een toelichting op de deelsessies  en de sprekers vindt u op het tabblad deelsessies.

 

Gevonden: de ambtenaar van de toekomst!

D66 en CDA hebben eind 2010 een initiatiefwetsvoorstel bij het parlement ingediend, dat een einde maakt aan de speciale rechtspositie van ambtenaren. Als dit wetsvoorstel door beide kamers wordt goedgekeurd, zullen in de toekomst ook voor ambtenaren de arbeidsvoorwaarden in een ‘gewone’, privaatrechtelijke arbeidsovereenkomst worden geregeld, waarop een ‘gewone’ CAO van toepassing is.

 

Met hun voorstel tot ‘normalisering’ van de ambtelijke rechtspositie beogen de indieners onder andere het realiseren van een meer gelijke behandeling van alle werknemers (waaronder ambtenaren) en een minder rigide arbeidsverhouding tussen ambtenaar en overheidswerkgever. Dit laatste door het niet langer van toepassing zijn van het bestuursrecht als beschermingsrecht in ambtenarenzaken.

 

Onder de titel, ‘Gevonden, de ambtenaar van de toekomst!’ is de openingsochtend van de Twee Dagen Arbeidszaken geheel gewijd aan de normalisering van de ambtelijke rechtspositie, waarbij wordt ingegaan op de ‘zegeningen’ en beperkingen van het wetsvoorstel.

 

In zijn inleiding betoogt mr. Loe Sprengers tegen de achtergrond van de actualiteit dat de normalisatie van de rechtspositie van ambtenaren een ‘logische keuze’ is. Vanuit zijn eigen invalshoek plaatst mr. Pieter Joost Schaap, kritische kanttekeningen bij het normalisatiestreven onder de noemer ‘Ieder woelt hier om verand’ring; Over denkbeeldige voordelen van de afschaffing van de ambtenarenstatus en bijna even denkbeeldige nadelen’.

Onder leiding van journaliste Esther van Rijswijk gaan de sprekers vervolgens met elkaar en de zaal in discussie.

 

Dagvoorzitter

Esther van Rijswijk is een veelzijdig journaliste. Zij schrijft columns over economie in de HP/De Tijd en co-presentator van het BNR-radioprogramma ‘Zaken doen met…’. Eerder presenteerde zij het debatprogramma Peptalk en was zij correspondent in Londen voor RTL-nieuws en Elsevier.

 

Sprekers

Mr. L.C.J. (Loe) Sprengers studeerde rechten aan de Universiteit Utrecht. Sinds 1984 is hij werkzaam als advocaat bij het Advokatenkollektief Utrecht, gespecialiseerd op het terrein van het medezeggenschapsrecht, collectief en individueel arbeids- en ambtenarenrecht. In 1998 is hij gepromoveerd op een onderzoek over de invoering van de Wet op de ondernemingsraden bij de overheid. Hij schrijft geregeld in vakbladen over uiteenlopende onderwerpen, die betrekking hebben op de Wet op de ondernemingsraden en het arbeids- en ambtenarenrecht en geeft hier ook veel cursus over. Van 2002 tot 2012 is hij bijzonder hoogleraar in de ‘Arbeidsverhoudingen bij de overheid’ (Albeda-leerstoel) aan de Universiteit Leiden geweest.

 

Mr. P.J. (Pieter Joost) Schaap studeerde rechten aan de Universiteit Utrecht. Hij werkte tot maart 1989 bij de Nederlandse Bond van Gemeente-Ambtenaren (thans NOVON). Aansluitend kwam hij in dienst bij CAPRA. Sinds 1995 maakt hij deel uit van de maatschap. Hij is als auteur en redacteur verbonden aan de Kennisbank Rechtspositie Ambtenaren en als annotator van het Tijdschrift voor Ambtenarenrecht. Daarnaast verzorgt hij cursussen op het gebied van ambtenarenrecht.

 

EsthervanRijswijk.jpg lou sprenger.jpg PieterJoostSchaap.jpg
Esther van Rijswijk Loe Sprengers Pieter Joost Schaap

Na het plenaire programma kunt u een keuze maken uit diverse deelsessies.

 

Maandag 16 april 2012

U maakt per ronde een keuze uit 1 van de onderstaande deelsessies.

 

Deelsessieronde 1: maandag 16 april 13.00 – 14.30 uur

Deelsessie 1 tot en met 4 worden van harte aanbevolen aan bestuurders.

Deelsessie 5,7,8 en 9 worden ook in ronde 2 aangeboden.

Sessie 1: Brandweer in ganzepas richting de veiligheidsregio’s?
Sessie 2: Meer doen met minder mensen. Maar hoe zit het dan met werkdruk?

Sessie 3: Gemeente besturen met social media
Sessie 4: Investors in People, wat betekent het en wat levert het op?

Sessie 5: Samenwerking: meer dan de som der delen
Sessie 6: Social media en HRM
Sessie 7: Actuele jurisprudentie
Sessie 8: Werkende werkkosten
Sessie 9: Effectief emotiemanagement bij arbeidsconflicten
Sessie 10: Innovatie: Boxmeer en Basebox
Sessie 15: Normalisatie: gevolgen voor de afdeling P&O (extra sessie)

 

Deelsessieronde 2: maandag 16 april 15.00 – 16.30 uur

Deelsessie 11 tot en met 14 worden van harte aanbevolen aan bestuurders.

Sessie 11: Help ik moet onderhandelen!
Sessie 12: Wie draait aan de pensioenknop?
Sessie 13: Slim werken levert op!
Sessie 14: Anticiperen op een vergrijsde arbeidsmarkt: het talent van de oudere werknemer
Sessie 15: Normalisatie: gevolgen voor de afdeling P&O

Sessie 5: Samenwerking: meer dan de som der delen
Sessie 7:   Actuele jurisprudentie
Sessie 8:   Werkende werkkosten
Sessie 9:   Effectief emotiemanagement bij arbeidsconflicten

 

Dinsdag 17 april 2012

U maakt per ronde een keuze uit 1 van de onderstaande deelsessies.


Deelsessie ronde 1: dinsdag 17 april 10.30 – 12.00 uur
Deelsessie 18 wordt ook in ronde 2 aangeboden.

 

Sessie 16: Kansen en valkuilen van medewerkers(tevredenheids)onderzoek.
Sessie 17: (Bij)praten over pensioen
Sessie 18:
Zwijgen is zilver, spreken is goud
Sessie 19:
Case Den Bosch. Innoveren loont: juist als je moet bezuinigen
Sessie 20: De raad en goed werkgeverschap

 

Deelsessie ronde 2: dinsdag 17 april 13.00 – 14.30 uur
Deelsessie 21, 22 en 23 worden ook in ronde 3 aangeboden.

Sessie 18: Zwijgen is zilver, spreken is goud
Sessie 21:
Goed geregeld afscheid nemen
Sessie 22: Gelijke monniken, ongelijke kappen
Sessie 23: Vakantie tijdens ziekte
Sessie 24:
Werkgeversaansprakelijkheid bij de publieke en private werkgevers

 

Deelsessie ronde 3: dinsdag 17 april 15.00 – 16.30 uur
Sessie 21: Goed geregeld afscheid nemen
Sessie 22:
Gelijke monniken, ongelijke kappen
Sessie 23: Vakantie tijdens ziekte
Sessie 25: Eerste aanspreekpunt in de strijd tegen schendingen: de vertrouwenspersoon

 

Het programma en de sprekers worden onder voorbehoud aangeboden. Deelsessies kunnen worden geannuleerd bij te weinig belangstelling. Als er zeer grote belangstelling is, worden waar mogelijk extra deelsessies worden ingepland. Wanneer uw gekozen deelsessie wordt geannuleerd vanwege te weinig belangstelling dan ontvangt u van ons bericht. U kunt dan uw keuze wijzigen of uw deelname kosteloos annuleren.

 

Sessie 1. Brandweer in ganzepas richting de veiligheidsregio’s?

Over enkele jaren is al het brandweerpersoneel in dienst van de veiligheidsregio’s. Deze transitie brengt veel veranderingen met zich mee voor alle betrokkenen bij de brandweer. Veiligheidsregio’s moeten als werkgevers personeelsbeleid vorm gaan geven en bepalen hoe zij hun arbeidsvoorwaarden vast willen leggen. De rol van het CvA als werkgever is hierbij niet langer vanzelfsprekend. Hoe en door wie wordt de collectieve werkgeversrol voor de brandweer in de toekomst vorm gegeven? Spelenderwijs krijgt u inzicht in dit proces en neemt u kennis van de bestuurlijke en werkgeversvraagstukken die zich hierbij moeten voordoen..

 

Deze interactieve workshop is bedoeld voor bestuurders, coördinerend gemeentesecretarissen, directeuren veiligheidsregio’s / regionale brandweercommandanten en P&O’ers. De workshop staat onder leiding van Theo Bakhuizen en Marcel Fränzel. Theo Bakhuizen is lid van de directie van de Veiligheidsregio IJsselland, kwartiermaker van het Instituut Fysieke Veiligheid en voormalig gemeentesecretaris in Deventer en Wageningen. Marcel Fränzel is burgemeester van de gemeente Woensdrecht en voorzitter van de bestuurlijke werkgroep brandweer van het College voor Arbeidszaken.

Theo-Bakhuizen.jpg
Marcel-Fränzel.jpg

Profiel Theo Bakhuis


Profiel Marcel Fränzel


icon_up.gif

Sessie 2: Meer doen met minder mensen. Maar hoe zit het dan met werkdruk?

Bijna elke gemeente staat voor een bijzonder vraagstuk: meer taken, maar minder geld en mensen. Het zorgt voor een bijzondere dynamiek.

Maar een (te) hoge werkdruk kan het gevolg zijn en dan lopen mooie plannen vast. Hoe kun je vanuit de verantwoordelijkheid van P&O-er teveel werkdruk voor zijn en je organisatie sterk maken?

Maarten de Winter, econoom, organisatie-adviseur en auteur van Het Sjoelbaksyndroom, gaat in een interactieve workshop met u na hoe en wanneer de werkdruk een barrière vormt en wat er tegen te doen is.

Maarten de Winter

Profiel Maarten de Winter


icon_up.gif

Sessie 3: Gemeente besturen met sociale media

Social media hebben ook het college en de gemeenteraad bereikt. Waarom niet, is de vraag. Wat kan wel en wat kan niet, is een andere vraag. Wat zijn effecten op de besluitvorming? Zijn sociale media van invloed op het veilig vervullen van de publieke taak? Kunnen social media van invloed zijn op het zonder vooringenomenheid vervullen van de taak? Heeft het gebruik van social media gevolgen voor de reglementen van orde van college, raad en commissie? Vragen over omgang met social media binnen en buiten de formele besluitvormingsprocessen en vragen over de integriteitaspecten ervan.

Tjeerd van der Zwan, burgemeester van Heerenveen, heeft ruime ervaring met social media zowel door persoonlijk gebruik, maar ook als voorzitter van het college en de gemeenteraad. Hij zal met name ingaan op het gebruik van social media in het besluitvormingsproces, de voordelen, de risico’s en de orde van het vergaderen.

Mr. Pieter Joost Schaap, advocaat bij Capra, zal de invloed van social media op de integriteit bespreken.

 

Van-der-Zwam.jpg Pieter Joost Schaap

Profiel Tjeerd van der Zwan

 

Profiel Pieter Joost Schaap

 

icon_up.gif

Sessie 4: Investors in People, wat betekent het en wat levert het op?

De medewerkers zijn de motor van een organisatie; zonder personeel geen dienstverlening, zonder personeel geen uitvoering van beleid, zonder personeel dus geen gemeente! Het werken volgens de principes van Investors in People geeft inhoud aan deze betekenis van het personeel voor de organisatie. De IiP-certificering maakt dit vervolgens duidelijk, zowel intern naar het eigen personeel, als extern op de arbeidsmarkt. Maar, wat betekent het werken volgens de IiP-principes? Wat vraagt het van het college en de gemeentesecretaris? En wegen de investeringen op tegen de opbrengsten?

De gemeente Zwolle heeft sinds 2007 als eerste overheidsorganisatie de Investors in People-certificering. De gemeente Kampen is in 2011 gevolgd. Tijdens de workshop kan Marcella Rijkschroeff, hoofd HR van de gemeente Zwolle, u meenemen in de resultaten van IiP binnen de gemeentelijke organisatie. Bort Koelewijn, burgemeester en portefeuillehouder P&O Van Kampen, gaat in op wat IiP vraagt van het college en de gemeentesecretaris. Na de workshop kunt u een afweging maken of de investering, ook na jaren, de opbrengst waard is. Geen onbelangrijke vraag in tijden van bezuinigingen en toekomstige krapte op de arbeidsmarkt.icon_up.gif

marcella Bort-Koelewijn

Profiel Marcella Rijkschroeff


Profiel Bort Koelewijn

 

icon_up.gif

Sessie 5: Samenwerking: meer dan de som der delen
Talentvolle medewerkers zijn onmisbaar voor een werkgever. Ongeacht de krapte op de arbeidsmarkt wil elke werkgever deze medewerkers voor zich winnen. Waar kies je dan voor: concurrentie of samenwerking?

Vijftien gemeenten uit de regio Zwolle kozen voor samenwerking en vormden Talentenregio, hét netwerk voor uitwisseling. Door het creëren van een interne arbeidsmarkt, het bevorderen van kennisuitwisseling en (arbeidsmarkt)communicatie ontstaat een win-win situatie. Het gemeentelijke werkgeversimago verbetert en medewerkers krijgen de kans hun talenten ten volle te benutten.

In deze workshop geven Hans Hiehle, voorzitter van de stuurgroep Talentenregio (directeur Strategie & Projecten, gemeente Dronten) en Mara van den Eelaart, projectmanager Talentenregio inzicht in de aanpak en resultaten van dit succesvolle samenwerkingsverband.
De workshop heeft verder een interactief karakter waarbij een aantal stellingen over samenwerken de revue zullen passeren.

 

Hans-Hiehle.jpg Mara-van-den-Eelaart.jpg

Profiel Hans Hielen

Profiel Mara van den Eelaart

icon_up.gif
Sessie 6: Social Media en HRM
Het gebruik van Social Media wint snel terrein en dringt door tot alle lagen en uithoeken van de organisatie: er verandert veel en het verandert snel.
Waar eerst voornamelijk Communicatie afdelingen met Social Media bezig waren, zien we langzaam ook HR, Management en andere afdelingen aanhaken. Bovendien vervagen afdelings- en organisatie grenzen mede hierdoor. De vraag is dan ook niet meer óf je als organisatie iets met Social Media moet gaan doen. Maar de vraag is wát je met Social Media gaat doen en wanneer.
Kan een HRM afdeling nog zonder social media beleid? Uit welke elementen bestaat een goed social media beleid bij gemeenten? Is het aan HRM of aan communicatie om hierin het voortouw te nemen? Zijn er aanvullende (gedrags)richtlijnen nodig? Past een top-down of een bottom-up aanpak beter en hoe zit het met experimenteren versus een gestructureerde aanpak?  Gemeenten staan voor ‘Eerste Overheid, beste werkgever’. Wat betekent dat voor het social media beleid? En welke impact hebben social media op organisaties en ambtenaren?

Samen met Diana Russo beantwoord u in de sessie bovenstaande vragen. Als HR Manager en Sr. HR Advisor werkte ze voor zowel kleinere, lokale bedrijven als ook beursgenoteerde, multinationals. Sinds 2009 is zij zelfstandig HR Businesspartner en ondersteunt zij organisaties op het gebied van Employer Branding, Medewerker Engagement en Social Media & HR vraagstukken. Bij voorkeur in samenhang met elkaar.

 

Diana-Russo

Profiel Diana Russo


icon_up.gif

Sessie 7: Actuele Jurisprudentie
Tijdens deze interactieve workshop wordt uitvoerig aandacht besteed aan recente jurisprudentie van met name de Centrale Raad van Beroep. In het bijzonder gaat het om uitspraken die betrekking hebben op diverse ambtenarenrechtelijke onderwerpen, zoals:

  • ontslag;
  • vergoedingen;
  • overplaatsing;
  • disciplinaire straffen/integriteit;
  • ordemaatregelen;
  • ziekte en arbeidsongeschiktheid, waaronder situatieve arbeidsongeschiktheid;
  • het besluitbegrip en overige procesrechtelijke aspecten;
  • reorganisatie.

 

Jan Blanken, advocaat gespecialiseerd in het ambtenaren- en arbeidsrecht verzorgt deze workshop. Er is alle ruimte voor het bespreken van voorbeelden van rechtspositionele kwesties die voor de dagelijkse praktijk van de P&O medewerker, overheidsjurist en manager van belang zijn.

 

Jan-Blanken.jpg

Profiel Jan Blanken

icon_up.gif
Sessie 8: Werkende Werkkosten
Uiterlijk per 1 januari 2014 moet elke gemeente de werkkostenregeling ingevoerd hebben. De werkkostenregeling betekent een vereenvoudiging van het belastingstelsel. Maar hoe bereidt u zich nu goed voor op de invoering? Wat betekent de invoering in de praktijk? Is de invoering van de werkkostenregeling alleen iets voor P&O of heeft deze ook gevolgen voor de financiële administratie? De projectgroep Werkkostenregeling West-Brabant onder leiding van John Coppens van de gemeente Roosendaal geeft u een kijkje in de keuken. Gezamenlijk bereiden zij zich voor op de invoering van de werkkostenregeling. Welke stappen hebben zij al gezet en hoe gaan ze nu verder? Welke hobbels hebben zij al overwonnen? Welke paden hebben zij voor u geëffend? Na alle theorie die u al gehoord heeft over de werkkostenregeling staat in deze sessie de praktijk centraal.

De projectgroep WKR werkt samen voor de volgende 20 gemeenten/organisaties: Aalburg, Alphen-Caam, Baarle-Nassau, Bergen op Zoom, Breda, Drimmelen, Etten-Leur, Geertruidenberg, Halderberge, Moerdijk, Oosterhout, Roosendaal, Rucphen, Steenbergen, Tholen, Werkendam, Woensdrecht, Woudrichem, Zundert en Regionale Milieudienst.
Als sprekers zullen optreden namens de werkgroep: John Coppens, Melanie Donker, Hans Dierckx en Ton Iriks (twee op 16 april en twee op 17 april).

projectgroep.jpg

Projectgroep


icon_up.gif

Sessie 9: Effectieve emotiemanagement bij arbeidsconflicten
Emotiemanagement helpt emotie te reduceren en te kanaliseren zodat er een oplossing komt over waar het echt overgaat.

We gaan van de stelling uit dat 80% van wat mensen aan heftige emoties ervaren niet overeen komt met de feiten bij een conflict. Vaak zijn emoties ook de oorzaak van conflicten. De waargenomen conflicten  brengen de mens meer in de problemen dan de feitelijke problemen. Bij het hoogtepunt van onze emoties wordt dan besloten naar de rechtbank te gaan om ons gelijk te halen. Het spel van de emoties beïnvloedt de oplossing vaak negatief.

In deze workshop krijgt u zicht op het verschil tussen feiten en emoties. Vervolgens leert u wat de functie van emoties zijn, en hoe emoties invloed hebben op en bij conflicten en meningsverschillen. Daarna krijgt u zicht op de mogelijke interventies op het gebied van emotiereductie om sneller een oplossing te vinden en partijen te helpen een oplossing te vinden. Deze workshop sluit goed aan op de workshop “Goed geregeld afscheid nemen” van Ed van Meer  

Deze workshop wordt verzorgd door George Smits, eigenaar van Smits & Beerends. Hij is GZ-psycholoog en mediator NMI. Zijn expertise op het gebied van mediation zet hij vooral in bij de begeleiding van maatschappen van medisch specialisten en advocaten. Smits & Beerends begeleid de menselijke kant van veranderingsprocessen, waarbij gebruik gemaakt wordt van mediation, (groeps) coaching, training en kortdurende therapie bij arbeidsgerelateerde problematiek.

George Smits.jpg

Profiel George Smits

icon_up.gif
Sessie 10: Innovatie: Boxmeer en Basebox
Op het gebied van personeel en organisatie hebben gemeenten te maken met meerdere, soms conflicterende uitdagingen: de heroriëntatie van de gemeente op de relatie met burgers en bedrijven, ambities op het gebied van nieuwe werkorganisatievormen en een structureel krappe arbeidsmarkt. Vrij recent is daar bijgekomen de noodzaak voor veel gemeenten om fors te bezuinigen. Voor sommigen een extra hindernis voor ambities maar voor anderen juist een kans.
Het verschil wordt gemaakt door gemeenten die een duidelijke visie op de eigen taken formuleren en die vertalen in de organisatie van het werk. Dit leidt vaak tot verrassend nieuwe inzichten en werkwijzen. De gemeente Boxmeer heeft zo'n werkwijze op wetenschappelijke wijze vertaald in een methodisch organisatiemodel  Basebox genaamd.

 

Harry van de Loo, gemeentesecretaris die gaat promoveren op dit model, neemt u mee in de visie, werkwijze en de klinkende resultaten van Basebox.

Harry vd Loo.jpg

Profiel Harry van de Loo

icon_up.gif
Sessie 11: Help ik moet onderhandelen!
De regel van Benedictus en een beter onderhandelingsresultaat in het GO!
De lokale onderhandelingen in het Georganiseerd Overleg (GO) kunnen beter en efficiënter. Dat is de stelling die centraal staat in deze interactieve gedachtewisseling onder leiding van Cao expert Henk Strating. Maar hoe? Waarin verschillen lokale onderhandelingen met vakorganisaties van andere politieke/bestuurlijke onderhandelingen? Vragen die verschillen om een andere strategie? En wat betekent dat voor de voorbereiding, aanpak en taakverdeling van de werkgeversdelegatie?


In deze workshop presenteert het College voor Arbeidszaken de resultaten van een mini-enquête onder gemeentebestuurders, gemeentesecretarissen en hoofden P&O over onderhandelingen in het GO. Henk Strating, dé Cao expert in Nederland, geeft zijn visie op de resultaten van de enquête. Strating heeft veel ervaring aan beide kanten van de overlegtafel en benadrukt het belang van de grondregels van Benedictus voor onderhandelingen: luisteren, orde, flexibiliteit en genegenheid. Pieter Smit, burgemeester van Oldambt (tevens portefeuillehouder P&O), voormalig wethouder P&O van Zoetermeer en voormalig lid van het College voor Arbeidszaken,  geeft vanuit zijn ervaringen advies over betere en efficiëntere onderhandelingen met het GO.
De workshop is bedoeld voor iedereen die aan werkgeverszijde betrokken is bij onderhandelingen in het GO.

Henk Strating.jpg

Pieter Smit.jpg


 

 

 

 

foto: Fotoflex Nederland

Profiel Henk Strating

Profiel Pieter Smit

icon_up.gif
Sessie 12: Wie draait aan de pensioenknop?
De kranten staan vol met nieuws over pensioenen: de dekkingsgraden zijn kritiek, de premies moeten omhoog, de pensioenen worden gekort. Maar wie gaat er nu over de pensioenen? U! U bent werkgever van uw ambtenaren en u bent (indirect) verantwoordelijk voor het pensioen van uw ambtenaren. Toch is de pensioenmaterie voor veel gemeentebestuurders geen gesneden koek.

icon_up.gif
Sessie 13:  Slim werken levert op!
Deze workshop neemt u mee in de wereld van het Nieuwe Werken. Na een korte presentatie met praktijkvoorbeelden en lessons learned, gaat u interactief aan de slag met vier Nieuw Werken Resultaatgebieden: Nieuw Werken, Nieuw Managen, Nieuw Organiseren en Nieuwe (klant) Waarde. Na afloop weet u welke stappen u kunt zetten om met slimme maatregelen enerzijds kosten te besparen en anderzijds opbrengsten te verhogen. Daarvan profiteren zowel de burgers als de eigen gemeentemedewerkers. U kunt de basis leggen voor een duurzame meerwaarde van uw gemeente!  

De workshop wordt gegeven door Marius Alkema. Marius heeft de afgelopen jaren praktijkervaring met Het Nieuwe Werken opgedaan door verschillende bedrijven te helpen bij visievorming, het opstellen van de businesscase en de roadmap naar succesvolle invoering van Nieuw Werken. Kennis delen en verbinden zijn voor hem belangrijke onderwerpen. Daarom heeft hij zich aangesloten bij de ‘Duurzame Vennootschap‘ Syndesmo, een jong maar toonaangevend bedrijf met grote deskundigheid op het raakvlak van Nieuw Werken en Mobiliteit.

alkema.jpg

Marius Alkema

icon_up.gif
Sessie 14: Anticiperen op een vergrijsde arbeidsmarkt. Het talent van de oudere werknemer
Gemeenten bevinden zich op het moment in een spannende tijd. De bezuinigingen noodzaken op korte termijn tot personele maatregelen, tegelijkertijd is duidelijk dat er op middellange termijn een groot tekort is aan medewerkers. Wat is nu verstandig handelen? Zoveel mogelijk mensen stimuleren om met vervroegd pensioen te gaan of zoveel mogelijk mensen behouden voor de toekomstige arbeidsmarkt? Tijdens deze workshop krijgt u inzicht in de kwaliteiten en opvattingen over de productiviteit van de oudere medewerker.


Dit inzicht wordt u gegeven door Carry Goedhart, directeur van de adviesorganisatie Leeftijd & Werk. Zij gebruikt daarbij de resultaten van het onderzoek dat Leeftijd & Werk in 2011 in opdracht van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft gedaan naar de vraag of leeftijd verschil maakt. En dat maakt het! In heel veel beroepen zijn de “senioren” competenties dé gevraagde competenties. Uit een matching van het “seniorenprofiel” met alle mogelijke beroepen blijkt dat er voldoende tot royale overeenkomst is met maar liefst een derde van alle beroepen en dat deze beroepen voorkomen in alle sectoren, dus ook de gemeentelijke sector. U verlaat deze workshop met de prettige gedachte dat de ouder wordende beroepsbevolking ook vol belofte is.

carry.jpg

Profiel Carry Goedhart

icon_up.gif

Sessie 15: Normalisatie en P&O (wegens grote belangstelling wordt deze ook in de eerste ronde gegeven)
Welke gevolgen heeft de voorgestelde wetgeving voor de rechtspositie van ambtenaren bij gemeenten? In deze workshop zal ondermeer worden ingegaan op de gevolgen van normalisering voor het afspreken van arbeidsvoorwaardenregelingen en het binden van ambtenaren aan wijziging van de arbeidsvoorwaarden en de gevolgen voor de ontslagpraktijk. Verder, de gevolgen van het wegvallen van het bestuursrecht en de gevolgen van het vervallen van het ‘besluit begrip’ voor de interne besluitvormingsprocedure.

De workshop wordt verzorgd door Loe Sprengers, sinds 1984 advocaat bij het Advokatenkollektief Utrecht en van 2002 tot 2012 bijzonder hoogleraar ‘Arbeidsverhoudingen bij de overheid’ (Albeda-leerstoel) aan de Universiteit van Leiden.
In 1998 is hij gepromoveerd op een onderzoek over de invoering van de Wet op de ondernemingsraden bij de overheid. Aan de hand van de wijze waarop de medezeggenschap marktconform is vormgegeven is hij ingegaan op de mogelijkheden om te komen tot één uniform arbeidsrecht voor werknemers en ambtenaren.

lou sprenger.jpg
Profiel Loe Sprengers

icon_up.gif

 

Sessie 16: Kansen en valkuilen van medewerkers (tevredenheids)onderzoek.
Medewerkeronderzoek ondersteunt het HR-beleid van uw gemeente. Het biedt u een schat aan informatie over bijvoorbeeld de duurzame inzetbaarheid van medewerkers, laat zien waar de risico's op verzuim het grootst zijn en toont of uw gemeente nieuwe medewerkers aan zich kan binden.

De praktijk leert dat gemeenten vaak moeite hebben om de uitkomsten van medewerkeronderzoek te vertalen naar actie. Oorzaken daarvan zijn onduidelijkheid over wat de scores zeggen over het gevoerde beleid, het verdwijnen van de aandacht en urgentie voor de follow up en weerstand tegen de resultaten. Allemaal zaken die het rendement van een medewerkeronderzoek in de weg staan.

In de workshop laten we zien hoe uw gemeente met medewerkeronderzoek maximaal effect kan bereiken. Dit doen wij samen met een gemeente die haar praktijkervaring hierover graag met u wil delen. De workshop geeft antwoord op vragen als:
Wat zijn redenen voor het houden van medewerkeronderzoek en op welke HR-thema’s kan dat worden gericht?
Hoe richt u het onderzoek zo in dat het waardevolle uitkomsten oplevert en activerend werkt?
Hoe zorgt u voor betrokkenheid van management en medewerkers in uw gemeente?
Hoe duidt u de resultaten, welke invalshoeken gebruikt u daarbij?
Hoe houdt u de aandacht en energie voor de follow-up vast?

Lucien Vermeer is programma manager bij InternetSpiegel en verzorgt deze workshop. InternetSpiegel helpt gemeenten die een gedegen medewerkeronderzoek willen uitvoeren. Zij hebben al voor meer dan 200 gemeenten onderzoek verricht. InternetSpiegel is een initiatief van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en is opgericht voor organisaties binnen de overheid.

luicien-vermeer.jpg

Profiel Lucien Vermeer

icon_up.gif

 

Sessie 17: (Bij)praten over pensioen
‘Pensioen’, de ene P&O-er wordt er heel enthousiast van, voor de ander is het onderwerp meer ‘ver van mijn bed’. Toch is het een belangrijke en dure arbeidsvoorwaarde waar je als P&O-er met medewerkers over moet kunnen en willen praten. Maar waar heb je het dan over? De workshop pensioen kan u hierbij helpen. De workshop is  tweeledig:

  1. U wordt geïnformeerd over de laatste pensioenontwikkelingen: hoe ver staat het met de uitwerking van het pensioenakkoord en welke veranderingen van de ABP-regeling kunnen we verwachten?
  2. Waarom is het belangrijk om met medewerkers over pensioen te communiceren en hoe doe je dat?

 

Deze workshop wordt verzorgd door Hedda Renooij, sinds 2006 werkzaam als senior pensioenadviseur bij werkgeversvereniging AWVN, en Rik van der Sterren, Marketing Specialist namens ABP.

Hedda Renooij.jpg rik van de sterre.jpg

Profiel Hedda Renooij

Profiel Rik van der Sterren

icon_up.gif
Sessie 18: Zwijgen is zilver, spreken is goed
Nieuwe tijden vragen om een nieuwe manier van praten tussen leidinggevende en medewerker.
Een goed gesprek voer je niet zomaar. Als het om de win-win en (duurzame) inzetbaarheid gaat zeggen werknemers én leidinggevenden vaak: er is gebrek aan een goed gesprek! Een gesprek dat verder gaat dan alleen het jaarlijkse 'afrekenen' op competenties en doelstellingen. Een dialoog die ook gaat over motivatie in je werk, werk-privé balans, vitaliteit en toekomst. Daarover zwijg je niet, daarover praat je juist met elkaar!

Guido Welter, innovatiemanager bij Randstad HR Solutions neemt u mee in de nieuwe inzichten en vaardigheden die hiervoor nodig zijn.
Het A+O fonds Gemeenten biedt een training om leidinggevenden enthousiast te maken over hun rol bij het stimuleren van de ontwikkeling en mobiliteit van medewerkers. Het voeren van een goed gesprek is in deze training een essentieel onderdeel geweest. Max Delissen, manager van een groot sportcomplex in Alkmaar, heeft deze training gevolgd. Tijdens de workshop deelt hij met u hoe hij deze vaardigheden in de praktijk brengt.

Guido Welter.jpg max delissen.jpg
Profiel Guido Welter Profiel Max Delissen

icon_up.gif
Sessie 19: Case Den Bosch: innoveren loont: juist als je moet bezuinigen
In 2006 deed een onderzoeksgroep onder leiding van Henk Volberda van de Erasmus Universiteit een grootschalig onderzoek onder gemeenten, op zoek naar de kenmerken van innovatieve gemeenten. Op basis van dit onderzoek kreeg de gemeente Den Bosch in 2006 de Erasmus Innovatie Award voor de meest innovatieve gemeente. De 6 belangrijkste lessen uit het onderzoek voor innovatie gemeenten waren:

  1. Kijk naar buiten
  2. Formuleer een aansprekende visie
  3. Experimenteer met flexibele organisatievormen
  4. Bevorder een op vernieuwing gerichte cultuur
  5. Koester kritische burgers
  6. Werk samen met andere partijen


Het is nu vijf jaar geleden dat Den Bosch de prijs won. In de tussenliggende  jaren is de omgeving van gemeenten ingrijpend veranderd.  Gemeenten blijven hun relatie met hun burgers herijken, en zijn zich daarbij bewust van het belang van gekwalificeerd personeel én de schaarste daarin. Maar dringt ook de noodzaak om te bezuinigen zich in bijna alle gemeenten nadrukkelijk op de voorgrond.
Gaan deze bezuinigingen ten koste van sociale  innovatie en daarmee van het streven van gemeenten om zich als Eerste Overheid waar te maken? Of is juist het tegendeel waar en kan innovatie gemeenten juist helpen om slimmer te besparen (goedkoper, zonder verlies aan kwaliteit van de dienstverlening).

In deze workshop vertellen Martin Nooijens, directeur stadsbedrijven, en Ageeth Jooren, HRM-er bij de gemeente ’s-Hertogenbosch, hoe de gemeente juist in tijden van schaarste investeert in sociale innovatie,in het nieuwe werken en in het stimuleren van een innovatieve organisatiecultuur. Dat alles om de organisatie van ’s-Hertogenbosch juist sterker bestand maken tegen crisis en bezuinigingsdruk.

Martin-Nooijens.jpg Ageeth-Jooren.jpg

Profiel Martin Nooijens

Profiel Ageeth Jooren

icon_up.gif
Sessie 20: De raad en goed werkgeverschap
De raad is de werkgever van de griffier en de medewerkers van de griffie. VNG, Vereniging van Griffiers en de Vereniging van Raadsleden hebben in 2010 een handreiking laten verschijnen over dat werkgeverschap. In 2011 volgde een ledenbrief van het CvA over de relatie met de (lokale) arbeidsvoorwaardenregeling. Vragen over de samenstelling van de werkgeverscommissie zijn er volop. Welke rol heeft de burgemeester? Wie mag wel en wie mag niet in de werkgeverscommissie? Kan de raad dat niet als geheel doen tijdens de raadsvergaderingen? Kan het presidium ook werkgeverscommissie zijn? Waarom mag het college dat niet meer doen? Waarom moet de raad de arbeidsvoorwaarden ook nog eens vaststellen? Mogen we van de arbeidsvoorwaarden afwijken? Hoe werkt een werkgeverscommissie?

Deze vragen worden beantwoord door Jaap Paans, griffier van Rotterdam en oud-voorzitter van de Vereniging van Griffiers samen met Salima Belhaj, voorzitter van de werkgeverscommissie van Rotterdam. Zij zullen hun ervaringen met de aanwezigen delen en vragen als hiervoor graag beantwoorden.

jaap-paans.jpg salima.jpg

Profiel Jaap Paans

Profiel Salima Belhaj

icon_up.gif
Sessie 21: Goed geregeld afscheid nemen

  • Uw medewerker is niet meer op zijn plaats in de organisatie,
  • de verhoudingen op de werkvloer zijn ernstig verstoord,
  • de stijl van leidinggeven past niet meer bij de ontwikkeling die uw organisatie doormaakt.


Deze en nog vele andere situaties kunnen voor u als leidinggevende, P&O-adviseur of gemeentejurist redenen zijn om ontslag van uw medewerker te overwegen, De praktijk laat zien dat de juridische regels uit de CAR-UWO direct ter hand worden genomen om het ontslag te realiseren en …… dat het vervolgens escaleert!
Want uw medewerker zet de hakken stevig in het zand en wil van geen wijken meer weten.
Het geheel lijkt te ontaarden in een heus arbeidsconflict en als u niet oppast, volgt zelfs een langdurige rechtsstrijd. Wat gaat hier nu zo faliekant fout?
In deze workshop krijgt u daar zicht op en leert u hoe u het gesprek met uw medewerker succesvol kunt voeren. U ervaart hoe u van ‘standpunten’ naar ‘belangen’ komt en hoe u in dat verband de rechtspositionele regels effectief toepast. U krijgt zo de kennis en vaardigheden aangereikt om in goed overleg met uw medewerker het door u gewenste ontslag tot een goed einde te brengen. Kortom, u leert te “dejuridiseren”.

Deze workshop wordt gegeven door Ed van Meer, senior juridisch adviseur en tevens partner bij van Kleef en partners. De workshop sluit naadloos aan op de workshop 9 “Effectief emotiemanagement bij arbeidsconflicten” van George Smits, waarin de essentiële rol van emotiemanagement aan de orde wordt gesteld.

ed van meer.jpg

Profiel Ed van Meer

icon_up.gif
Sessie 22. Gelijke monniken, ongelijke kappen
Gelijke behandeling vinden we vanzelfsprekend. Je mag geen onderscheid maken op grond van geslacht of leeftijd.
Maar steeds vaker hoor je, vooral als het om belonen of arbeidsvoorwaarden gaat dat onderscheid maken juist wel moet en zelfs lonend is.
En kan dat dan zomaar, de ene medewerker wel een vergoeding voor zijn woon-werkverkeer toekennen, en een ander niet?

In deze workshop zoeken we op basis van actueel casusmateriaal naar de grenzen en naar het antwoord op de vraag wat ongelijke behandeling kan opleveren.   

Spreker: Juriste (naam volgt) icon_up.gif

Sessie 23: Vakantie tijdens ziekte
Aan de hand van ingebrachte casuïstiek wordt in deze workshop nagegaan hoe de regelgeving op het vlak van ziekte en verlof moet worden toegepast. Uiteraard wordt daarbij aandacht gegeven aan het ten grondslag liggende kader dat onder meer bestaat uit:

  • de EU-richtlijn;
  • relevante uitspraken van het Hof van justitie;
  • de CAR/UWO;
  • de door het CvA uitgebrachte ‘handreiking’;
  • de jurisprudentie van de Centrale Raad van Beroep.

 

Casuïstiek kunnen de deelnemers zelf inbrengen. Een workshop met een grote waarde voor de dagelijkse praktijk!
De workshop wordt verzorgd door advocate Paula Berends Schellens, Advocaat en werkzaam bij de Haagse vestiging van Capra Advocaten.

foto-Paula-Berends-Schellens.jpg

Profiel Berends Schellens

icon_up.gif
Sessie 24: Werkgeversaansprakelijkheid bij publieke en private werkgevers.
Werkgeversaansprakelijkheid is een onderdeel van het arbeidsrecht dat door ontwikkelingen in de techniek en voortschrijdend inzicht in de rechtswetenschap volop in beweging is, en dat de komende jaren ook nog wel zal blijven. In deze workshop worden de deelnemers aan de hand van een actueel overzicht van uitspraken van met name onze hoogste rechtscolleges (Hoge Raad en Centrale Raad van Beroep) wegwijs gemaakt in deze vaak onoverzichtelijke materie. Onderwerpen die daarbij aan de orde komen zijn: aansprakelijkheid voorvloeiend uit de rechtspositie en ‘goed werkgeverschap’, de daarmee samenhangende discussie over schuld- en risicoaansprakelijkheid, en de gevolgen van de normalisering van de ambtelijke rechtspositie voor de aansprakelijkheid van de gemeentelijke werkgever.  
Van deelnemers aan deze workshop wordt enige bekendheid verwacht met het begrip ‘werkgeversaansprakelijkheid’ en de daaruit voortvloeiende zorgplicht (artikel 7:658 BW).

De workshop wordt verzorgd door Kineke Festen-Hoff. Zij was tot eind 2011 universitair docent bij het Centre for Law and Innovation aan de Technische Universiteit Delft en is gespecialiseerd in het aansprakelijkheidsrecht in zowel het publieke als het private domein. Ze publiceerde o.a. over arbeidsomstandigheden, werkgeversaansprakelijkheid, beroepsziekten en risicovolle beroepen.

Kineke Festen-Hoff.jpg

Profiel Kineke Festen-Hoff

icon_up.gif
Sessie 25: Eerste aanspreekpunt in de strijd tegen schendingen: de vertrouwenspersoon
Elke organisatie krijgt wel eens te maken met een incident op het gebied van ongewenste omgangsvormen of integriteit en die komen veelal alleen aan het licht als medewerkers hiervan melding doen. Een eerste stap is om daarvoor heldere procedures en een vertrouwenspersoon te hebben. Die vervult namelijk vaak een onderschatte sleutelrol: de zorgvuldige behandeling van de melder/melding begint bij de vertrouwenspersoon en het is de vertrouwenspersoon die in eerste aanleg adviseert welke stappen er kunnen/moeten worden genomen.
Om te kunnen en durven melden is naast het papierwerk een goede, veilige en professionele meldcultuur binnen de gemeente absolute voorwaarde.
Hoe kun je als P&O ervoor zorgen dat de vertrouwenspersoon optimaal is gepositioneerd en toegerust?

In deze workshop verkent mr Esther Sinnema, verbonden aan Bureau Integriteitsbevordering Openbare Sector met u de mogelijkheden en geeft zij tips en adviezen.

 

Sinnema_E.jpg
Esther Sinnema

 

icon_up.gif

 

Datum en locatie

'Twee dagen arbeidszaken' vindt plaats op maandag 16 en dinsdag 17 april 2012 in Hotel Heerlickheijd van Ermelo.

 

Doelgroep

Het congres is met name bestemd voor bestuurders, (beleids)medewerkers van de afdelingen P&O/HR en gemeentesecretarissen. De meer bestuurlijk getinte onderwerpen zijn geconcentreerd op maandag 16 april.

 

CvA-café

Tijdens het gehele congres zijn vrijwel alle medewerkers van het CvA aanwezig. Wanneer u een concrete vraag heeft of tijdens een pauze met hen wil kennismaken: in het CvA-café zijn doorlopend CvA-ers te vinden.

 

Diner

Niet alleen kennis uitwisselen, maar ook de kennismaking met collega’s uit andere gemeenten, is een doel van deze Twee dagen arbeidszaken. Het informele diner na afloop van de eerste dag leent zich er uitstekend voor om gezamenlijk nog eens na te praten over de dag en ervaringen uit de dagelijkse praktijk met elkaar te wisselen!

 

Overnachting

Voor deelnemers die ver moeten reizen, is een aantal hotelkamers in optie geplaatst. Gezien het beperkte aantal beschikbare kamers op de accommodatie zelf, kunt u zich hiervoor het beste zo spoedig mogelijk aanmelden. Bij overtekening worden extra kamers bijgeboekt in de omgeving.

 

Bereikbaarheid

U ontvangt een routebeschrijving voorafgaand aan het congres. Er is voldoende gratis parkeergelegenheid bij de locatie. Vanaf het NS station Ermelo worden pendelbusjes ingezet. Wij vragen u bij uw inschrijving aan te geven of u hier gebruik van wilt maken.

 

Twitter

Een bericht twitteren over de VNG Twee dagen Arbeidszaken? #CvA2D

 

Kosten

Deelname

Volledig tweedaags programma: € 750,- exclusief 19% btw
Dagprogramma (16 of 17 april 2012): € 395,- exclusief 19% btw

 

De toegangsprijzen zijn inclusief koffie, thee, lunch en pendelvervoer vanaf NS station Ermelo.

 

Het is mogelijk om twee verschillende personen namens één gemeente of organisatie in te schrijven voor de twee aparte congresdagen. U betaalt dan de prijs voor het volledig tweedaags programma, in plaats van twee keer de prijs voor het dagprogramma. U schrijft zichzelf in voor het volledig tweedaags programma inclusief alle deelsessies voor dag 1 én dag 2 en vermeldt in het daarvoor bestemde veld de naam en het emailadres van de deelnemer op dag 2.

 

Optioneel:

Overnachting met ontbijt:
(beperkt aantal kamers beschikbaar op congreslocatie)
€ 116,-
Diner 16 april incl. dranken: € 55,-

 

Wanneer uw gekozen deelsessie wordt geannuleerd vanwege te weinig belangstelling dan ontvangt u van ons bericht. U kunt dan uw keuze wijzigen of uw deelname kosteloos annuleren.

 

Contact

Congres- en Studiecentrum VNG
Cindy Knippenberg
t. 070 - 3738469
e. cindy.knippenberg@vng.nl

Inschrijven

U kunt zich tot uiterlijk 3 april 2012 (zo lang er plaatsen beschikbaar zijn) aanmelden via deze inschrijflink.

 

Kosten

Deelname

Volledig tweedaags programma: € 750,- exclusief 19% btw
Dagprogramma (16 of 17 april 2012): € 395,- exclusief 19% btw

 

De toegangsprijzen zijn inclusief koffie, thee, lunch en pendelvervoer vanaf NS station Ermelo.

 

Het is mogelijk om twee verschillende personen namens één gemeente of organisatie in te schrijven voor de twee aparte congresdagen. U betaalt dan de prijs voor het volledig tweedaags programma, in plaats van twee keer de prijs voor het dagprogramma. U schrijft zichzelf in voor het volledig tweedaags programma inclusief alle deelsessies voor dag 1 én dag 2 en vermeldt in het daarvoor bestemde veld de naam en het emailadres van de deelnemer op dag 2.

 

Optioneel:

Overnachting met ontbijt:
(beperkt aantal kamers beschikbaar op congreslocatie)
€ 116,-
Diner 16 april incl. dranken: € 55,-

 

Voorwaarden inschrijving

Ongeveer een week voor het congres ontvangt u een bevestiging met een routebeschrijving. Uw inschrijving is bindend. Registratie in verband met de Wet bescherming persoonsgegevens is aangemeld bij het CBP op 24 juli 2002, meldingsnummer m-1026707.

 

Annuleren of wijzigen

Wilt u uw aanmelding annuleren of wijzigen, dan kunt u dat doen door in te loggen op de inschrijfpagina en naar ‘mijn inschrijving’ te gaan. Tot en met 2 april 2012 kunt u uw inschrijving kosteloos annuleren. Indien annulering na 2 april wordt doorgegeven, bent u de deelnamekosten van uw inschrijving verschuldigd. Bij verhindering kan uw plaats worden ingenomen door een vervanger. U geeft de naam van de vervanger, via een e-mail, door aan cindy.knippenberg@vng.nl

 

Wanneer uw gekozen deelsessie wordt geannuleerd vanwege te weinig belangstelling dan ontvangt u van ons bericht. U kunt dan uw keuze wijzigen of uw deelname kosteloos annuleren.

 

Contact

Congres- en Studiecentrum VNG
Cindy Knippenberg
t. 070 - 3738469
e. cindy.knippenberg@vng.nl